Superleerling gedijt in eigen klas
Hoogbegaafde Bart (14) op speciale school: "Ik verveelde me soms dood in de klas".
Bart Roest is een bijzondere jongen, dat was halverwege de basisschool wel duidelijk. Hij haalde met gemak de hoogste cijfers en blonk uit in rekenen en taal.
"Ik kon op veel meer dingen antwoord geven dan andere kinderen."
Bart is hoogbegaafd, maar docenten wisten niet zo goed wat ze met hem aan moesten.
"Af en toe mocht ik extra dingen doen, dan kreeg ik een extra opdracht of moeilijkere vragen. Verder had ik geen apart lesprogramma. Af en toe verveelde ik me dood in de klas. Dan dacht ik : ja, dat heb ik nu al drie keer gehoord!
Toen ik in groep 8 ging verhuizen werd ik op mijn nieuwe school gepest. Ze vonden me een nerd."
De nu 14-jarige Bart behoort tot de ruim 23.000 hoogbegaafde middelbare scholieren. Een op de drie van deze scholieren loopt vast in het onderwijs omdat hij niet voldoende zorg en begeleiding krijgt.
Bart heeft daarom bewust gekozen voor het Pallas Athene College in Ede, een van de zes erkende begaafdheidsprofielscholen in Nederland. "De school bood de mogelijkheid aan om het VWO in eigen tempo te doen."In zijn geval betekent dat de opleiding niet in 6 maar in 5 jaar doorlopen.
Het Pallas Athene College biedt tien (hoog) begaafde leerlingen een aangepast programma aan.
"Wij werden vaker geconfronteerd met hoogbegaafde leerlingen."zegt rector Han Plas.
"We zochten naar een oplossing, maar we kregen van het ministerie geen toestemming voor de invoering van de versnelde vwo-opleiding.
Daarom zijn we bij dit project aangehaakt."
Aan de hand van een intelligentietest, de cito-scores en adviezen van de basisschool worden scholieren geselecteerd voor en begaafdheidsprofiel.
Plas: "Je kunt van te voren wel opgeven dat je hoogbegaafd bent, maar dat moet er in de praktijk ook wel uit komen. Het kan ook zijn dat een leerling een lage cito-score heeft maar toch verborgen talent heeft."
Uitgangspunt is dat de leerlingen die hun leeftijdgenoten qua ontwikkeling vooruit zijn niet als buitenbeentje worden behandeld. Ze volgen de meeste lessen gewoon in de eigen klas, maar een uur per dag worden ze eruit gehaald voor de tempoklas. Daardoor heeft Bart samen met een andere leerling dit jaar een klas overgeslagen: van 2 vwo naar 4 vwo.
"In de tempoklas ga je versneld door de stof, zodat je aan het eind van het tweede leerjaar de stof van het derde jaar al hebt gehad. Ik voel me geen buitenbeentje, ook al zijn ze allemaal een stuk ouder dan ik.
De grootste winst is dat ik me niet verveeld heb."
Wat is het ?
Hoogbegaafdheid draait niet alleen om een hoog IQ
Hoogbegaafdheid laat zich moeilijk definiëren. Over het algemeen wordt het in verband gebracht met het behalen van uitzonderlijke prestaties op verschillende maatschappelijk relevante gebieden.
Over één ding is men het wel eens: hoogbegaafdheid wordt niet alleen bepaald door het intelligentiequotiënt (IQ) van een persoon, zoals dat met een intelligentietoets wordt gemeten.
Naast een hoge intelligentie - het criterium daarbij is en IQ van 130 of hoger - gaat het ook om personen die bovengemiddeld presteren door een sterke motivatie.
Daarnaast beschikken ze over het vermogen om op creatieve wijze problemen op te lossen.
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft zestien procent van de Nederlanders een IQ van 115 of hoger en 2.5 procent een IQ van minimaal 130.
Voor het onderwijs betekent dit dat op basisscholen ruim 39.000 kinderen hoogbegaafd zijn en in het voortgezet onderwijs ongeveer 23.500 jongeren.
Daarnaast is ongeveer vijf tot tien procent van de leerlingen in meer of mindere mate begaafd. Deze groep kinderen heeft op school een vorm van extra begeleiding nodig.
In het basisonderwijs gaat het dan om gemiddeld 116.000 kinderen en op middelbare scholen om 70.000 leerlingen.
Leerkracht:
“Ze leren makkelijk en denken anders”
Hoogbegaafde leerlingen moeten voortdurend geprikkeld worden, zegt Antoinette Baalman, wiskundedocent en projectleider op het Pallas Athene College in Ede.
Het gevaar is dat leerlingen de school verwaarlozen als ze weinig uitdagingen krijgen.
“De eerste twee jaren van het vwo zijn voor hen vaak te makkelijk. In de brugklas blinken ze dan uitmaar in de Tweede Fase zijn ze moeilijk aan het werk te krijgen. Ze gaan op in de grijze massa en willen niet opvallen. Daarom bieden we hen de uitdaging om de opleiding versneld te doorlopen.
Op het Pallas Athene College is een team van zestien docenten gevormd dat gespecialiseerd is in lesgeven aan (hoog) begaafde kinderen. Ze hebben daarvoor cursussen gevolgd.
“Hoogbegaafde kinderen leren heel makkelijk en denken anders. We moeten daar als docenten allert op zijn. en er voor open staan.
Niet denken: je weet het toch al zo goed? Je moet goede vragen stellen aan de leerlingen, niet via kleine stapjes dingen duidelijk maken en niet herhalen wat ze al weten. Ze hebben uitdagingen nodig”
In de tempoklas krijgen de kinderen die uitdagingen. Daarnaast kunnen scholieren zich verdiepen in speciale klassen voor expressie (drama), research (onderzoekjes in exacte vakken) en sport.
Hoogbegaafdheid beperkt zich namelijk niet tot een hoog IQ, maar kan zich ook uiten op creatief en sociaal gebied.
“Maar we houden de leerlingen in de veilige omgeving van de eigen ‘gewone’ klas”, zegt Baalman.
“We maken van hen geen uitzondering, maar geven wel extra aandacht.. Het zijn normale kinderen. In de maatschappij moeten ze ook kunnen functioneren tussen alle soorten mensen.”
Projectleider Adviesbureau:
“Het onderwijs is vooral ingericht voor de grote middenmoot”
“Scholen treffen wel speciale maatregelen voor hoogbegaafde leerlingen, maar dat is meestal afhankelijk van het enthousiasme van de docenten.
Greet de Boer, projectleider begaafdheidsprofielscholen VO bij adviesbureau CPS, is daarom blij dat op een aantal scholen nu structureer aandacht is voor deze leerlingen.
“Het onderwijs is ingericht voor de grote middenmoot, waarbij specifiek aandacht is voor leerlingen die aan de onderkant zitten.”schetst De Boer. “Dat is prima, maar aan de andere kant van het gemiddelde zijn ook leerlingen die problemen kunnen krijgen met het reguliere onderwijsprogramma omdat het niet aansluit op hun behoefte. Ze hebben iets extra’s nodig.”
Profielscholen in het basisonderwijs – er loopt een proefproject op twaalf scholen – zijn dus welkom.
“Begaafdheid moet al in de voorschoolse opvang gesignaleerd worden. Dan kun je problemen eerder oppakken.”
Ook wordt met de Stichting Leerplanontwikkeling een systeem ontwikkeld om de overgang van basisschool naar middelbare school te verbeteren, bijvoorbeeld door versnelde doorstroom.
door: Tonny van der Mee
uit: AD 27 september 2006
overig nieuws
- artikel over Trimensi in Zeeland op niveau nr. 11 11-07-2007- Veel schoolmeisjes zijn moe 22-09-2006
- Groeiende vraag naar instructeurs tegen faalangst 02-08-2006
- Training tegen faalangst helpt 17-05-2006
- Campagne tegen online pesten 16-03-2006
- RSI en stress kosten jaarlijks 6 miljard 09-02-2006
Nieuws
Superleerling gedijt in eigen klasHoogbegaafde Bart (14) op speciale school: "Ik verveelde me soms dood in de klas".
Bart Roest is een bijzondere jongen, dat was halverwege de basisschool wel duidelijk. Hij haalde met gemak de hoogste cijfers en blonk uit in rekenen en taal.
"Ik kon op veel meer dingen antwoord geven dan andere...